Đưa công nghệ số vào từng thửa ruộng, vườn cây

Từ những vườn xoài thông minh đến cánh đồng lúa ứng dụng drone, Đồng Tháp đang đẩy mạnh chuyển đổi số nông nghiệp, hiện thực hóa mục tiêu phát triển xanh, bền vững.

Làng thông minh mở đường cho nông nghiệp số

Trên hành trình xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, xanh và bền vững, Đồng Tháp đang từng bước đưa khoa học công nghệ vào từng mảnh vườn, thửa ruộng. Những mô hình nông nghiệp thông minh không còn là khái niệm xa vời mà đã hiện diện sinh động trong sản xuất của người dân.

Điểm sáng là mô hình làng thông minh tại Tân Thuận Tây (phường Cao Lãnh, Đồng Tháp) chuyên canh cây xoài. Tại đây, hạ tầng internet được phủ rộng, các hệ thống tưới phun tự động được đồng bộ hóa, cho phép người dân kiểm soát chính xác lượng nước và dinh dưỡng cung cấp cho từng gốc xoài theo thời gian thực.

Cùng với đó là hệ thống các trạm quan trắc thông minh theo dõi nguồn nước, độ ẩm không khí, nhiệt độ môi trường, độ pH và nhiều chỉ số khác. Các dữ liệu được cập nhật liên tục lên nền tảng điện toán đám mây, phân tích bằng thuật toán để đưa ra cảnh báo sớm về sâu bệnh, thời tiết bất lợi hay nguy cơ thiên tai.

Ở tuổi ngoài 70, ông Đặng Văn Những (Bảy Những) từng gặp không ít khó khăn khi tiếp cận công nghệ số. Những thuật ngữ như cảm biến, dữ liệu đám mây hay ứng dụng điện thoại thông minh từng là rào cản lớn đối với người nông dân quen với phương thức canh tác truyền thống. Tuy nhiên sau thời gian được hướng dẫn và thực hành, ông đã có thể sử dụng thành thạo các thiết bị hiện đại ngay tại vườn nhà.

Ông Đặng Văn Những, Chủ nhiệm Hội quán Tân Thuận Tây cho biết, trước đây việc tưới nước hoàn toàn dựa vào kinh nghiệm nên rất khó xác định lượng nước vừa đủ cho cây xoài. Hiện nay, chỉ cần theo dõi các thông số trên điện thoại, người dân có thể biết chính xác độ ẩm đất, thời gian tưới phù hợp để điều chỉnh kịp thời.

“Ngồi trong nhà vẫn có thể điều khiển hệ thống tưới. Khi thấy độ ẩm đã đạt yêu cầu thì tắt ngay. Nhờ vậy tiết kiệm được rất nhiều nước và chi phí sản xuất”, ông Những chia sẻ.

Không chỉ hỗ trợ sản xuất, hệ thống dữ liệu trung tâm còn trở thành “bộ não số” của làng thông minh. Đây vừa là kho lưu trữ, vừa là nền tảng kết nối giữa người dân, chính quyền và doanh nghiệp. Các thông tin được chia sẻ liên tục, tạo nên môi trường tương tác mở, giúp đưa ra những quyết định sản xuất chính xác và hiệu quả hơn.

Theo ông Những, chính những thông số khoa học, khách quan từ hệ thống quan trắc đã tạo niềm tin cho người dân. Nhiều nông hộ trong và ngoài địa phương đã chủ động tìm đến tham khảo, học hỏi kinh nghiệm ứng dụng công nghệ vào sản xuất.

Drone trở thành “cánh tay nối dài” trên đồng ruộng

Từ những vườn cây ăn trái ứng dụng công nghệ cao, xuôi về các vùng sản xuất lúa trọng điểm của Đồng Tháp, một bức tranh lao động mới cũng đang hiện hữu. Hình ảnh nông dân mang bình thuốc nặng trên vai, lội ruộng phun xịt nhiều giờ liền đang dần được thay thế bằng những chiếc drone hiện đại bay lượn trên các cánh đồng.

Thiết bị bay không người lái đang trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực trong các khâu phun thuốc BVTV, bón phân và giám sát đồng ruộng. Các nghiên cứu và thực tiễn sản xuất cho thấy drone có thể giúp giảm đáng kể lượng nước sử dụng, tiết kiệm thuốc BVTV, giảm công lao động, nâng cao hiệu quả sản xuất.

Tại xã Mỹ An Hưng (Đồng Tháp), anh Đoàn Quốc Hùng là một trong những người tiên phong cung cấp dịch vụ drone nông nghiệp. Từ một thiết bị ban đầu phục vụ diện tích canh tác của gia đình, nhận thấy nhu cầu ngày càng lớn của nông dân địa phương, anh mạnh dạn đầu tư thêm drone phun thuốc, bón phân và sạ lúa để mở rộng dịch vụ.

Theo anh Hùng, vài năm trước giá một thiết bị drone còn rất cao. Hiện nay, thị trường đa dạng hơn, giá thành giảm đáng kể còn 350 - 450 triệu đồng/cái, giúp nhiều cá nhân và HTX có điều kiện tiếp cận công nghệ mới.

“Có thời điểm bà con đặt lịch thuê phun thuốc và rải phân trước từ hai đến ba ngày. Có khi người vừa thuê phun thuốc hay rải phân xong đã đăng ký thuê luôn cho đợt tiếp theo”, anh Hùng cho biết.

Sau gần 10 vụ làm dịch vụ drone, anh Nguyễn Ngọc Tiền canh tác gần 12ha lúa ở xã Tháp Mười (Đồng Tháp) hoàn toàn hài lòng với lựa chọn ứng dụng công nghệ vào đồng ruộng. Với diện tích gần 12ha lúa, chỉ mất hơn 2,5 giờ thuê drone đã hoàn thành việc phun thuốc.

Anh Tiền cho biết, thuê drone phun thuốc hay rải phân giúp lúa ít bị đổ ngã do không có người đi lại trên ruộng, chi phí thuê hợp lý, lại chủ động được thời gian. Chỉ cần hẹn trước là đội bay đến làm ngay.

Không chỉ nông dân, nhiều HTX trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp cũng đang tính toán đầu tư thiết bị bay nhằm phục vụ thành viên và mở rộng dịch vụ ra khu vực lân cận.

Ông Nguyễn Hữu Nghĩa, Phó Giám đốc HTX nông nghiệp Thắng Lợi (xã Mỹ Quý) cho biết, HTX đang lên kế hoạch mua thêm drone để nâng cao chất lượng dịch vụ cơ giới hóa. Các đội bay sẽ được đào tạo bài bản nhằm bảo đảm vận hành an toàn, hiệu quả trên cây lúa và cây ăn trái.

Theo ngành nông nghiệp Đồng Tháp, hiện nay tỷ lệ cơ giới hóa trong sản xuất lúa đạt mức rất cao ở nhiều khâu sản xuất. Riêng thiết bị bay không người lái đang phát triển nhanh với hàng trăm drone được các tổ dịch vụ, doanh nghiệp, HTX và nông hộ trên địa bàn tỉnh đưa vào sử dụng. Diện tích sử dụng drone trong phun thuốc, bón phân ngày càng mở rộng, đặc biệt tại các vùng sản xuất lúa tập trung.

Theo ông Trần Thanh Tâm - Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Đồng Tháp, việc ứng dụng khoa học công nghệ, nhất là các thiết bị thông minh như drone, hệ thống quan trắc môi trường, cảm biến và tưới tự động đang tạo ra bước chuyển mạnh mẽ cho nông nghiệp địa phương.

Các công nghệ mới giúp giảm đáng kể lượng giống gieo sạ, nước tưới, phân bón và thuốc bảo vệ thực vật, đồng thời tiết kiệm chi phí lao động trong bối cảnh nhân công nông thôn ngày càng khan hiếm. Đối với drone, nhiều mô hình cho thấy có thể giảm lượng nước sử dụng tới 70%, tiết kiệm khoảng 30 - 50% lượng thuốc BVTV và rút ngắn đáng kể thời gian thực hiện.

Đưa công nghệ số vào canh tác nông nghiệp không chỉ giảm chi phí mà còn giúp nâng cao năng suất, chất lượng nông sản, bảo vệ sức khỏe người sản xuất và giảm phát thải ra môi trường. Đây là nền tảng để Đồng Tháp xây dựng nền nông nghiệp xanh, hiện đại và nâng cao thu nhập cho người dân một cách bền vững.

                                                            Theo báo Nông nghiệp và môi trường