Mọi thứ sẽ trở nên hoàn toàn mới mẻ khi bạn bước vào giảng đường Đại học. Đó không chỉ là môi trường học hoàn toàn mới lạ, giảng viên mới, bạn bè mới mà còn là sự thay đổi về tinh thần, cuộc sống mới,… Nếu bạn thích ứng tốt, bạn sẽ đánh thức được con người thật sự ẩn sâu trong tâm hồn bạn.
Chúng ta không cần bằng đại học để có việc làm đủ sống. Từ khi học cấp ba chúng ta đã có thể đi làm thêm để trải nghiệm và có chút ít tài chính để chi tiêu ngoài. Nhiều người thành đạt mà không học đại học hoặc bỏ học đại học giữa chừng như Nguyễn Ngọc Tư, Nguyễn Hà Linh (chủ chuỗi cà phê Cộng).
Ai cũng hiểu được rằng bằng đại học chưa đủ để đảm bảo cho có công ăn việc làm. Nhiều bạn dành bốn, năm năm trên giảng đường đai học để rồi khi ra trường lại phải nhờ bố mẹ xin việc. Chúng ta đang sống trong một thời kỳ lạm phát bằng cấp - một tấm bằng đại học thực sự chẳng làm bạn nổi bật lên được bao nhiêu.
Vậy, giá trị của việc học đại học nằm ở đâu?
1. Xây dựng các mối quan hệ
Đại học là quãng thời gian đầu tiên mà bạn phải tự chịu trách nhiệm về các mối quan hệ của mình. Khi học trường phổ thông, mối quan hệ thầy trò vẫn là mối quan hệ người lớn - trẻ con. Các thầy cô giáo vẫn chọn nói những chuyện quan trọng trực tiếp với phụ huynh qua các buổi họp phụ huynh hay gọi điện về nhà.
Tương tự, mối quan hệ bạn bè vẫn phải diễn ra dưới con mắt giám sát của các bậc phụ huynh. Bạn đi chơi với ai, ở đâu thường phải xin phép bố mẹ. Mình biết gia cảnh mỗi người mỗi khác, nhưng từ kinh nghiệm bản thân thì mình thấy phần đông học sinh Việt Nam là như thế.
Đại học là cơ hội tuyệt vời để bạn xây dựng mối quan hệ với những người cùng đam mê, chí hướng. Bạn có thể gặp họ qua các lớp bạn học, qua các câu lạc bộ sinh viên, qua các buổi nói chuyện của người trong ngành. Nếu bạn đam mê viết, bạn có thể tham gia lớp dạy văn. Nếu bạn muốn trở thành kiến trúc sư, bạn chắc chắn sẽ gặp rất nhiều người đam mê kiến trúc ở trường kiến trúc. Nếu bạn quan tâm đến công nghệ xanh, bạn có thể tham gia câu lạc bộ môi trường. Những người bạn có chung đam mê, chí hướng này có thể trở thành những người trợ thủ đắc lực cho kế hoạch khởi nghiệp của bạn, giúp bạn tìm việc như giới thiệu bạn vào công ty họ làm, giúp bạn định hướng sự nghiệp.
Nếu không học đại học, bạn vẫn có thể gặp những người như thế, nhưng sẽ phải phụ thuộc vào may mắn nhiều hơn.
Đại học cũng là quãng thời gian để bạn xây dựng mối quan hệ với những người đã thành đạt. Giáo sư đại học thường là những người rất thành công trong ngành của họ. Mối quan hệ tốt với giáo sư có thể giúp đỡ bạn rất nhiều trong sự nghiệp sau này của bạn, như giới thiệu bạn đến các công ty trong ngành, viết thư giới thiệu khi bạn nộp đơn tìm việc, nhận bạn làm nghiên cứu. Danh vị sinh viên cũng cho bạn lý do để bạn tiếp cận người thành đạt để xin thực tập, làm trợ lý, hay chỉ để thăm quan văn phòng của họ.
Một số doanh nhân thành đạt chia sẻ với mình rằng họ thích sinh viên, nhất là những bạn sinh viên năng động chủ động tìm kiếm cơ hội. Vậy nên các vị CEO, chủ tịch tập đoàn làm lương cả vài ngàn đô một giờ mới chịu khó đến các trường đại học để nói chuyện. Nếu bạn muốn tìm hiểu con đường của ai đó, bạn hoặc câu lạc bộ sinh viên bạn tham gia có thể mời người thành đạt đó đến nói chuyện ở trường của bạn.
.jpg)
2. Khám phá đam mê của bản thân
Ở tuổi 17, 18 bạn chưa biết mình muốn gì. Cũng chưa đủ trưởng thành để có thể trả lời câu hỏi: nếu chẳng may đăng ký vào trường Sư phạm xong rồi lại nhận ra mình không thích dạy học thì phải làm sao?
Theo quan điểm của Mỹ, đại học là khoảng thời gian để bạn khám phá đam mê và năng lực của bản thân. Sinh viên được khuyến khích học môn các ngành khác nhau để mở rộng góc nhìn của bản thân. Năm đầu, mình học phải đến chục ngành khác nhau, từ địa chất cho đến mật mã học, những môn tưởng như chẳng có liên quan gì đến ngành mình học bây giờ nhưng giúp mình hiểu rõ hơn về bản thân và về thế giới xung quanh.
Tuy ở Việt Nam không có sự linh hoạt về ngành/môn học như thế, mình vẫn tin rằng đại học mang đến cho bạn vô số cơ hội để khám phá bản thân. Bạn có thể đăng ký học nhiều môn đa dạng nhất có thể. Bạn có thể tham gia các câu lạc bộ sinh viên để làm những việc mà bạn nghĩ mình sẽ không bao giờ làm. Bạn có thể gặp gỡ người có suy nghĩ, niềm tin, và hoàn cảnh gia đình khác biệt với bạn để học hỏi cách nhìn nhận của họ. Bạn có thể giao lưu với sinh viên các trường khác, tham gia cá chương trình giao lưu, liên thông, và ngồi học ké lớp học của các trường khác, dĩ nhiên là nếu được cho phép.
Với mục đích này, khi chọn trường mà chưa biết bạn muốn theo đuổi ngành nào, rất có thể bạn sẽ muốn chọn một ngôi trường với nhiều môn, ngành khác nhau. Bạn có thể lên website của trường để tìm hiểu (hy vọng trường có website), hoặc hỏi các anh chị đi trước.
.jpg)
3. Thử sức bản thân
Đại học là khoảng thời gian mà bạn có thể ngã đau mà không sợ bị hậu quả lâu dài. Bạn rất có thể chưa có sự nghiệp, chưa có tiền, cũng như chưa phải gánh trên vai trách nhiệm gì. Nói nôm na là bạn chưa có gì để mất.
Đại học cho bạn một môi trường hoàn hảo để làm những thứ đó. Bạn học một lớp khó nhằn – lý thuyết trò chơi nâng cao – và bị điểm kém nhưng rồi nhận ra rằng lý thuyết trò chơi không phải thế mạnh của mình. Mình đang theo đuổi một dự án mà nếu đang đi làm chắc chắn mình sẽ không dám theo đuổi. Nhưng vì ở trong môi trường đại học, bạn có thể làm để nếu thấy nó có tiềm năng thì bạn mang ra ngoài xã hội, còn nếu thất bại thì cùng lắm là bạn được một bài học.
4. Và dĩ nhiên, học
Trừ khi bạn học tiếp lên thạc sĩ, tiến sĩ, thì đại học là quãng thời gian cuối cùng bạn có thể dành toàn bộ thời gian vào việc học. Sau khi làm một vài năm, bạn thèm có được thời gian cho bản thân chỉ để học, để giao du với những người cũng muốn học, để thấy mình của ngày hôm nay đỡ ngu hơn bạn của ngày của hôm qua.
Dĩ nhiên, bạn có thể học mà không cần ngồi trên ghế nhà trường. Đi làm cũng sẽ cho bạn nhiều bài học, nhưng thường đó là học bị động – bạn tự động được bài học. Đi làm là bán thời gian của bạn để đổi lấy tiền lương, chứ đâu công ty nào cho bạn muốn học gì thì học. Bạn cũng có thể học các khoá học trên mạng, tuy nhiên môi trường học tập trên mạng khó để mang lại tinh thần cùng nhau học hỏi như khi ngồi trong lớp học.
Truyền thông Khoa Nông Lâm Ngư