Theo TS. Nguyễn Ngọc Hiếu, trong bối cảnh giáo dục đại học đang đứng trước yêu cầu đổi mới toàn diện, văn hóa cần trở thành sức mạnh nội sinh của Nhà trường. Trường Đại học Nghệ An bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều cơ hội và điều kiện thuận lợi. Nhà trường kế thừa truyền thống hơn 65 năm xây dựng và phát triển của các cơ sở tiền thân; sở hữu đội ngũ viên chức, người lao động có kinh nghiệm, tâm huyết và trách nhiệm. Đồng thời, Chiến lược phát triển Trường giai đoạn 2026–2030, tầm nhìn đến năm 2045 xác định định hướng xây dựng Trường Đại học Nghệ An trở thành đại học đa ngành, tự chủ, gắn với phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh và khu vực.
Trong bối cảnh đó, xây dựng văn hóa Nhà trường được Đảng ủy xác định không chỉ là việc hình thành những chuẩn mực trong giao tiếp, ứng xử mà còn phải trở thành một bộ phận hữu cơ của công tác quản trị, đào tạo, nghiên cứu khoa học và phát triển thương hiệu.
Nghị quyết xác định văn hóa Trường Đại học Nghệ An là nền tảng tinh thần vững chắc, hệ giá trị cốt lõi chi phối nhận thức, hành vi và phương thức tổ chức mọi hoạt động; đồng thời là nguồn lực nội sinh quan trọng thúc đẩy sự phát triển bền vững của Nhà trường.
Đây là sự chuyển biến quan trọng trong nhận thức về văn hóa Nhà trường: từ những quy tắc ứng xử riêng lẻ sang một hệ giá trị được thể chế hóa, chuẩn hóa và gắn với quản trị hiện đại.
“Thái độ đúng – Năng lực thật – Giá trị thực” – triết lý văn hóa NAU
Trọng tâm của Nghị quyết là xác lập triết lý văn hóa Trường Đại học Nghệ An với ba trụ cột:
THÁI ĐỘ ĐÚNG
“Thái độ đúng” là nền tảng hình thành nhân cách, kỷ cương và uy tín của Nhà trường; được thể hiện qua tinh thần trách nhiệm, tính kỷ luật, sự trung thực và ý thức phụng sự.
Đối với viên chức, người lao động, đó là việc chấp hành nghiêm chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước và quy định của Nhà trường; trung thực, khách quan trong giảng dạy, nghiên cứu, đánh giá; chủ động, cầu thị, hợp tác và đặt lợi ích tập thể, uy tín Nhà trường lên trên lợi ích cá nhân.
Đối với người học, “Thái độ đúng” được thể hiện qua sự tự giác, trung thực trong học tập, thi cử và nghiên cứu; tinh thần trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội; tôn trọng giảng viên, cán bộ, bạn học và ứng xử văn minh trong môi trường học đường cũng như không gian số.
NĂNG LỰC THẬT
“Năng lực thật” là yếu tố quyết định chất lượng đào tạo, nghiên cứu và hiệu quả quản trị; hướng tới năng lực thực chất, nói không với hình thức và bệnh thành tích.
Đối với đội ngũ, đó là năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, khả năng cập nhật tri thức, đổi mới phương pháp giảng dạy, nghiên cứu, làm chủ công nghệ và thích ứng với chuyển đổi số. Đối với người học, đó là khả năng đáp ứng chuẩn đầu ra, tư duy phản biện, giải quyết vấn đề, sử dụng công nghệ, ngoại ngữ và kỹ năng nghề nghiệp phù hợp với yêu cầu thị trường lao động.
GIÁ TRỊ THỰC
“Giá trị thực” là mục tiêu cao nhất, phản ánh hiệu quả và đóng góp của Nhà trường đối với người học, xã hội và sự phát triển của địa phương.
Giá trị ấy được thể hiện qua chất lượng đào tạo, các sản phẩm nghiên cứu có tính ứng dụng, những sáng kiến giải quyết vấn đề thực tiễn; đồng thời được thể hiện ở năng lực của người học sau tốt nghiệp trong việc làm việc, tạo ra giá trị cho đơn vị sử dụng lao động và đóng góp cho cộng đồng.
Ba trụ cột không tách rời mà bổ trợ cho nhau: thái độ là nền tảng, năng lực là điều kiện, giá trị là đích đến.
Đưa văn hóa vào quản trị và mọi hoạt động của Nhà trường
Một điểm nhấn quan trọng của Nghị quyết là yêu cầu đưa các giá trị văn hóa từ nhận thức trở thành chuẩn mực hành vi, tiêu chí đánh giá và công cụ điều hành.
Nhà trường đặt mục tiêu rà soát, sửa đổi các quy chế, quy định nội bộ theo hướng tích hợp các tiêu chí văn hóa; xây dựng hệ thống chỉ số đo lường văn hóa làm căn cứ cho thi đua, khen thưởng; từng bước hình thành hệ thống quản trị số để theo dõi, đánh giá việc thực thi văn hóa trong toàn trường.
Đặc biệt, Nghị quyết đề ra nhiệm vụ xây dựng và vận hành KPI văn hóa ở các cấp Nhà trường, đơn vị và cá nhân; thiết lập hệ thống thu thập dữ liệu đa chiều từ người học, viên chức, doanh nghiệp và xã hội; gắn kết kết quả thực hiện văn hóa với thi đua, khen thưởng, phân bổ nguồn lực và trách nhiệm người đứng đầu.
Qua đó, văn hóa không còn dừng ở việc “nói về văn hóa”, mà từng bước trở thành một phần của phương thức quản trị và cách thức Nhà trường vận hành.
Gắn văn hóa với chất lượng đào tạo, nghiên cứu và phục vụ xã hội
Xây dựng văn hóa NAU được đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với việc nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu khoa học.
Nhà trường định hướng đổi mới chương trình, phương pháp đào tạo theo hướng phát triển “năng lực thật”, tăng cường thực hành, trải nghiệm và gắn đào tạo với nhu cầu doanh nghiệp. Hoạt động nghiên cứu khoa học được định hướng theo tiêu chí “giá trị thực”, ưu tiên các đề tài có tính ứng dụng, chuyển giao và phục vụ phát triển địa phương.
Cùng với đó, chuyển đổi số được xác định là một trong những công cụ quan trọng để quản trị và lan tỏa văn hóa. Nhà trường hướng tới xây dựng môi trường giao tiếp số văn minh, chuẩn mực; đổi mới công tác truyền thông theo hướng hiện đại, sáng tạo, tăng khả năng lan tỏa và thấm sâu các giá trị văn hóa NAU.
Phát huy bản sắc văn hóa NAU
Văn hóa NAU không chỉ được xây dựng từ những chuẩn mực quản trị hiện đại mà còn được hình thành trên nền tảng truyền thống.
Nghị quyết nhấn mạnh việc khai thác và phát huy truyền thống hiếu học, tinh thần vượt khó, ý chí vươn lên của con người Nghệ An trong xây dựng bản sắc Nhà trường; từng bước định hình hình ảnh và thương hiệu NAU gắn với những giá trị “thực chất – trách nhiệm – hiệu quả”.
Đây là nền tảng để văn hóa NAU vừa mang những giá trị chung của một cơ sở giáo dục đại học hiện đại, vừa tạo dựng được dấu ấn riêng gắn với truyền thống, con người và vùng đất Nghệ An.
Lộ trình xây dựng văn hóa NAU
Để đưa các mục tiêu vào thực tiễn, Nghị quyết xác định lộ trình gồm ba giai đoạn.
Năm 2026 – Chuẩn hóa và tạo nền tảng: Tổ chức quán triệt sâu rộng Nghị quyết; triển khai cam kết thực hiện văn hóa NAU; ban hành bộ giá trị văn hóa, chuẩn mực hành vi, bộ nhận diện văn hóa; rà soát, sửa đổi các quy chế, quy định và bước đầu tích hợp tiêu chí văn hóa vào đánh giá cán bộ, người học.
Giai đoạn 2027–2028 – Triển khai đồng bộ, gắn với quản trị: Áp dụng chính thức các tiêu chí văn hóa trong toàn trường; gắn với công tác thi đua – khen thưởng; hoàn thiện hệ thống quản trị số; đẩy mạnh đổi mới đào tạo, nghiên cứu khoa học theo hướng “năng lực thật – giá trị thực”.
Từ năm 2029 trở đi – Ổn định, phát triển bền vững: Hoàn thiện mô hình quản trị dựa trên văn hóa; định hình rõ nét bản sắc văn hóa NAU; duy trì, cải tiến liên tục hệ thống đánh giá và vận hành đồng bộ hệ thống đánh giá văn hóa trên nền tảng số.
Mỗi thành viên NAU là một chủ thể kiến tạo văn hóa
Xây dựng văn hóa Nhà trường không phải là nhiệm vụ của riêng một cấp quản lý hay một đơn vị. Nghị quyết xác định trách nhiệm cụ thể của Đảng ủy, Ban Giám hiệu, các chi bộ, đơn vị trực thuộc, các tổ chức đoàn thể và toàn thể viên chức, người lao động, người học.
Mỗi thành viên NAU, bằng công việc và hành động cụ thể của mình, đều góp phần tạo nên diện mạo văn hóa của Nhà trường.
Đó có thể là một giờ giảng nghiêm túc, một công trình nghiên cứu có giá trị, một sản phẩm học tập thực chất, một hành động trách nhiệm, một cách ứng xử văn minh hay một sáng kiến góp phần cải thiện môi trường học tập và làm việc.
Từ những điều nhỏ bé ấy, các giá trị chung được hình thành, lan tỏa và trở thành sức mạnh nội sinh của Nhà trường.
“THÁI ĐỘ ĐÚNG – NĂNG LỰC THẬT – GIÁ TRỊ THỰC”
Không chỉ là một triết lý văn hóa, đây còn là định hướng để mỗi thành viên NAU nhìn lại cách mình sống, học tập, làm việc và cống hiến; để văn hóa thực sự hiện diện trong từng hoạt động và từng quyết định của Nhà trường.
Xây dựng văn hóa NAU hôm nay là kiến tạo nền tảng cho một Trường Đại học Nghệ An phát triển thực chất, có bản sắc, có trách nhiệm và hướng tới những giá trị bền vững trong tương lai.