Khoa học công nghệ đang từng bước đi vào sản xuất

Từ nhà màng thông minh, thiết bị bay không người lái đến dữ liệu vùng trồng, Điện Biên từng bước đưa khoa học công nghệ vào nông nghiệp, nâng giá trị nông sản.

Trong định hướng phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, nông nghiệp được tỉnh Điện Biên xác định là một trong những lĩnh vực ưu tiên. Đây là lĩnh vực còn nhiều dư địa để nâng năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm.

Thực hiện Nghị quyết số 17-NQ/TU ngày 27/2/2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Điện Biên về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2035, cùng Kế hoạch số 33-KH/BCĐ, ngày 12/2/2026 của Ban chỉ đạo về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của tỉnh Điện Biên thực hiện Nghị quyết số 57/NQ/TW năm 2026, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Điện Biên giữ vai trò là cơ quan thường trực, tham mưu, điều phối và phối hợp triển khai các nhiệm vụ.

Một trong những hoạt động đáng chú ý là Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Điện Biên hợp tác với Công ty Niinuma Tomofarm (Nhật Bản) thực hiện Dự án thực nghiệm thiết lập mô hình quản lý nông nghiệp thông minh, phổ biến và mở rộng mô hình canh tác có lợi nhuận cao thông qua hỗ trợ từ xa. Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Điện Biên là đơn vị phối hợp hỗ trợ công nghệ tương tác, tham vấn cùng thực hiện với các bên liên quan.

Tại xã Thanh Yên, hai điểm nhà màng thông minh đã cơ bản hoàn thành và đưa vào vận hành trồng cà chua công nghệ cao, thu hoạch từ giữa tháng 6/2026. Mô hình hướng tới tạo ra sản phẩm trong môi trường có kiểm soát, vận hành từ xa, ứng dụng cảm biến và tự động hóa trong sản xuất.

Thực tế vận hành cũng cho thấy công nghệ cần được điều chỉnh phù hợp với điều kiện địa phương. Thời tiết nắng nóng và phần mềm điều khiển chưa ổn định đã ảnh hưởng đến sinh trưởng của cây trồng. Đối tác Nhật Bản đang tiếp tục hoàn thiện quy trình kỹ thuật, hướng tới chuyển giao đồng bộ để mô hình có cơ sở nhân rộng.

Với đặc thù địa hình chia cắt, giao thông đến nhiều vùng sản xuất còn khó khăn, việc ứng dụng thiết bị bay không người lái đang được đặt vào những bài toán cụ thể trong sản xuất nông nghiệp. Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Điện Biên chủ trì, phối hợp Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam khảo sát, lựa chọn 12 điểm thí điểm trong khuôn khổ sandbox phát triển kinh tế tầm thấp. Các nhóm nhiệm vụ tập trung vào vận chuyển nông sản như chè, cà phê, mắc ca và phun thuốc bảo vệ thực vật, phân bón cho cà phê, lúa.

Đến nay, mô hình đã thực hiện 3 chuyến bay vận chuyển chè tại xã Sính Phình và 2 chuyến bay phun phân bón cho cây cà phê tại xã Mường Ảng. Đây là những bước thử nghiệm đầu tiên trên địa bàn tỉnh Điện Biên, mở hướng ứng dụng công nghệ nhằm rút ngắn thời gian, giảm chi phí vận chuyển và hỗ trợ sản xuất tại những khu vực địa hình khó tiếp cận.

Cùng với công nghệ trực tiếp trên đồng ruộng, dữ liệu đang trở thành nền tảng quan trọng để nâng cao khả năng quản lý và đáp ứng yêu cầu thị trường. Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Điện Biên đã triển khai xây dựng cơ sở dữ liệu ngành nông nghiệp gắn với chuyển đổi số và thích ứng quy định chống phá rừng (EUDR) của Liên minh Châu Âu. Phối hợp với Forest Trends, các đơn vị đã tổ chức 4 lớp tập huấn cấp tỉnh và 2 lớp thí điểm cấp xã tại xã Pu Nhi, xã Chiềng Sinh, hướng dẫn sử dụng công cụ Open Foris Ground để xây dựng, cập nhật cơ sở dữ liệu vùng trồng.

Việc chuẩn hóa dữ liệu vùng trồng không chỉ phục vụ công tác quản lý mà còn tạo nền tảng cho truy xuất nguồn gốc, hỗ trợ sản phẩm cà phê Điện Biên đáp ứng yêu cầu của thị trường, nhất là thị trường Châu Âu.

Khoa học công nghệ cũng được gắn với các chương trình sản xuất cụ thể. Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Điện Biên phối hợp theo dõi, hướng dẫn ứng dụng công nghệ thí điểm Chương trình BNS OPEN trên cánh đồng lúa lớn 60,5 ha tại xã Thanh Nưa trong vụ đông xuân 2025 - 2026, đồng thời cùng ngành nông nghiệp triển khai Chương trình quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp (IPHM).

Ông Phạm Thanh Nam, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Điện Biên cho biết thời gian tới, Sở tiếp tục tham mưu triển khai đồng bộ các nhiệm vụ theo Nghị quyết số 57-NQ/TW, tập trung phát triển hạ tầng số, dữ liệu số, nguồn nhân lực số và thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo vào những lĩnh vực có lợi thế của tỉnh như nông nghiệp, y tế, du lịch và quản trị công.

Mục tiêu là đưa công nghệ thực sự trở thành động lực phát triển, phục vụ tốt hơn người dân và doanh nghiệp. Với cách tiếp cận từ những mô hình cụ thể, khoa học công nghệ đang từng bước đi vào sản xuất, tạo thêm cơ sở để nông nghiệp Điện Biên nâng cao giá trị và thích ứng tốt hơn với điều kiện vùng cao.

                                                  Theo báo Nông nghiệp và Môi trường