Hiểu rõ lợi thế lớn của cây dược liệu, Nghệ An đã huy động cả hệ thống chính trị để khai phá hết tiềm năng, trong đó ngành kiểm lâm giữ vai trò quan trọng.
Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 39-NQ/TW về xây dựng và phát triển tỉnh Nghệ An đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, trong đó xác định phát triển kinh tế lâm nghiệp, kinh tế dưới tán rừng và nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao là định hướng trọng tâm. Chính phủ cũng ban hành Nghị định số 183/2025/NĐ-CP về nuôi trồng, phát triển và thu hoạch cây dược liệu trong rừng đặc dụng, rừng phòng hộ và rừng sản xuất, tạo cơ sở pháp lý cần thiết để các địa phương phát triển dược liệu dưới tán rừng.
Dược liệu là lĩnh vực nhiều tiềm năng của Nghệ An.
Từ nền tảng trên, Nghệ An xác định dược liệu là ngành nghề nhiều tiềm năng, điều này được thể hiện qua việc “Quy hoạch tổng thể phát triển dược liệu đến năm 2025, định hướng đến năm 2030”, đồng thời đang xây dựng “Đề án phát triển dược liệu giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045” với mục tiêu phát triển ngành dược liệu theo chuỗi giá trị khép kín, từ bảo tồn nguồn gen, sản xuất giống, phát triển vùng nguyên liệu đến chế biến sâu và xây dựng thương hiệu.
Ông Nguyễn Danh Hùng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh: “Việc Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh xây dựng Nghị quyết chuyên đề là hướng đi hết sức đúng đắn. Định hướng đến năm 2030, Nghệ An phấn đấu nhân rộng diện tích khoảng 15.500 ha, trong đó ưu tiên các vùng nguyên liệu tập trung, vùng dược liệu dưới tán rừng đạt tiêu chuẩn GACP-WHO, đồng thời hình thành các cơ sở chế biến sâu, trung tâm nghiên cứu giống và phát triển các sản phẩm giá trị gia tăng cao”.
Dù tiềm năng dược liệu lớn nhưng giá trị mang lại chưa xứng tầm. Nghệ An có gần 1.600 cây làm thuốc, bao gồm nhiều loài đặc hữu như sâm Puxailaileng, lan kim tuyến, trà hoa vàng, hà thủ ô đỏ, đảng sâm, ba kích tím. Điều kiện sinh thái đa dạng, nguồn gen dược liệu phong phú…, có điều quy mô còn hạn hẹp, tính đến tháng 7/2026 toàn tỉnh mới đạt khoảng 3.000 ha, hình thức sản xuất cơ bản nhỏ lẻ, quá trình chế biến hạn chế, giá trị gia tăng chưa cao.
Đầu tư đúng cách, giá trị dược liệu mang lại rất lớn.
Để tháo gỡ nút thắt trên, Nghệ An định hướng đi “đường dài” bằng cách khuyến khích xây dựng mô hình liên kết bền chặt giữa doanh nghiệp - hợp tác xã - tổ hợp tác - hộ dân nhằm từng bước hình thành vùng nguyên liệu tập trung, quy mô lớn trên cơ sở liên kết nhiều vùng sản xuất nhỏ. Song song với đó, tỉnh sẽ ưu tiên đầu tư hạ tầng vùng nguyên liệu, hỗ trợ giống, chuyển giao kỹ thuật, đào tạo, truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu để giảm chi phí đầu tư ban đầu cho doanh nghiệp.
Đáng chú ý, hệ sinh thái dược liệu mà Nghệ An hướng đến không dựa hẳn vào các doanh nghiệp lớn mà sẽ kiến tạo không gian thông thoáng để doanh nghiệp nhỏ và vừa, các hợp tác xã, hộ cá thể đủ sức theo đuổi, như vậy mới phát huy được giá trị nguồn lực xã hội và tạo sinh kế bền vững cho đồng bào miền núi.
Lúc này đã có những doanh nghiệp lớn như Tập đoàn TH, Tập đoàn Sâm Ngọc Linh tham gia đầu tư lĩnh vực dược liệu tại Nghệ An
Ông Nguyễn Danh Hùng khẳng định, phát triển dược liệu không chỉ là câu chuyện của riêng ngành nông nghiệp mà là định hướng lớn của Đảng và Nhà nước trong phát triển kinh tế sinh học, kinh tế xanh và nâng cao giá trị tài nguyên rừng, để làm được đòi hỏi tất cả các bên liên quan phải nhập cuộc quyết liệt, thể hiện tinh thần trách nhiệm cao, qua đó cùng chung tay góp sức vì chủ trương lớn.
Trong bức tranh ấy bật lên vai trò đậm nét của cơ quan kiểm lâm Nghệ An, đơn vị giữ vai trò chủ trì, tham mưu giúp việc hiệu quả cho Tổ trưởng Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ liên quan đến phát triển dược liệu (bao gồm dược liệu dưới tán rừng, dược liệu trồng trên đất lâm nghiệp), đảm bảo phát triển gắn với bảo vệ rừng, bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển sinh kế bền vững.
Theo báo Nông nghiệp và Môi trường