Khoa Khoa học Cơ bản tổ chức Hội thảo khoa học về nâng cao năng lực học tập, giảng dạy và nghiên cứu khoa học bằng tiếng Anh

02/07/2026 09:03 1 lượt xem

Sáng ngày 02/7/2026, tại Hội trường A2, Cơ sở 1, Khoa Khoa học Cơ bản, Trường Đại học Nghệ An tổ chức Hội thảo khoa học cấp Khoa với chủ đề “Nâng cao năng lực học tập, giảng dạy, nghiên cứu khoa học bằng tiếng Anh cho giảng viên Khoa Khoa học Cơ bản – Trường Đại học Nghệ An”.

Hội thảo do TS. Nguyễn Văn Thành - Trưởng Khoa Khoa học Cơ bản chủ trì, với sự tham dự của Ban Chủ nhiệm Khoa cùng cán bộ, giảng viên thuộc các bộ môn trực thuộc. Đây là hoạt động chuyên môn có ý nghĩa thiết thực, góp phần cụ thể hóa lộ trình đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai tại Trường Đại học Nghệ An, đồng thời tạo diễn đàn để đội ngũ giảng viên trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm và đề xuất các giải pháp phù hợp với đặc thù của từng lĩnh vực giảng dạy.

Nâng cao năng lực tiếng Anh gắn với yêu cầu đổi mới và hội nhập

Phát biểu khai mạc và trình bày báo cáo đề dẫn, TS. Nguyễn Văn Thành nhấn mạnh rằng trong bối cảnh quốc tế hóa giáo dục đại học, năng lực sử dụng tiếng Anh không còn chỉ là công cụ giao tiếp mà đã trở thành một trong những điều kiện quan trọng để giảng viên tiếp cận tri thức mới, đổi mới phương pháp giảng dạy, nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học và mở rộng hợp tác học thuật.

TS. Nguyễn Văn Thành - Trưởng khoa Khoa học Cơ bản, phát biểu khai mạc và trình bày báo cáo đề dẫn Hội thảo

Đối với Khoa Khoa học Cơ bản, việc triển khai giảng dạy và nghiên cứu khoa học bằng tiếng Anh đặt ra nhiều yêu cầu mới do Khoa đảm nhiệm các học phần có tính chất đa dạng, gồm lý luận chính trị, pháp luật, giáo dục thể chất, giáo dục quốc phòng và an ninh, mỹ thuật, âm nhạc. Mỗi nhóm học phần có đặc thù riêng về nội dung, phương pháp tổ chức lớp học và mức độ tương tác với người học. Vì vậy, quá trình nâng cao năng lực tiếng Anh cần được triển khai theo lộ trình phù hợp, gắn với điều kiện thực tiễn của đội ngũ giảng viên, đặc điểm học phần và năng lực tiếp nhận của sinh viên.

Báo cáo đề dẫn cũng xác định một số nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới, bao gồm khảo sát và phân nhóm năng lực tiếng Anh của giảng viên; khuyến khích tự học, tự bồi dưỡng; tham gia các khóa đào tạo về phương pháp giảng dạy học phần bằng tiếng Anh; xây dựng học liệu song ngữ; từng bước sử dụng tiếng Anh trong giao tiếp chuyên môn, giảng dạy và nghiên cứu khoa học.

Kiến tạo hệ sinh thái hỗ trợ năng lực giảng dạy bằng tiếng Anh

Tại hội thảo, ThS. Trần Thị Diên - đại diện Bộ môn Tư tưởng Hồ Chí Minh - Pháp luật trình bày tham luận “Xây dựng hệ sinh thái năng lực hỗ trợ giảng viên triển khai giảng dạy học phần bằng tiếng Anh tại Khoa Khoa học Cơ bản, Trường Đại học Nghệ An”.

Tham luận chỉ ra rằng việc đạt chuẩn hoặc có chứng chỉ ngoại ngữ chưa đồng nghĩa với khả năng tổ chức hiệu quả một học phần bằng tiếng Anh. Giảng dạy bằng tiếng Anh đòi hỏi sự tích hợp giữa năng lực ngoại ngữ học thuật, năng lực chuyên môn, năng lực sư phạm và khả năng thiết kế hoạt động học tập phù hợp với trình độ người học.

Từ cách tiếp cận đó, báo cáo đề xuất chuyển trọng tâm từ việc chỉ yêu cầu giảng viên nâng cao trình độ ngoại ngữ sang kiến tạo một hệ sinh thái hỗ trợ quá trình chuyển hóa năng lực. Hệ sinh thái này gồm năm thành tố chính: phát triển năng lực, xây dựng học liệu, ứng dụng công nghệ, hình thành cộng đồng học thuật và hoàn thiện cơ chế chính sách.

Mô hình được triển khai qua ba tầng phát triển: hình thành sự sẵn sàng để giảng viên “dám làm”; cung cấp nguồn lực để giảng viên “làm được”; và xây dựng cơ chế duy trì, khuyến khích để giảng viên “làm tốt và phát triển bền vững”. Theo đó, trước khi gia tăng yêu cầu đối với từng cá nhân, Khoa và Nhà trường cần từng bước kiến tạo các điều kiện cần thiết để năng lực ngoại ngữ được chuyển hóa thành năng lực giảng dạy thực chất.

ThS. Trần Thị Diên - đại diện Bộ môn Tư tưởng Hồ Chí Minh - Pháp luật trình bày tham luận “Xây dựng hệ sinh thái năng lực hỗ trợ giảng viên triển khai giảng dạy học phần bằng tiếng Anh tại Khoa Khoa học Cơ bản, Trường Đại học Nghệ An”

Từng bước hình thành môi trường học thuật bằng tiếng Anh

Tiếp nối chương trình, TS. Nguyễn Thị Kim Dung - đại diện Bộ môn Nguyên lý trình bày tham luận “Xây dựng môi trường học thuật bằng tiếng Anh tại Khoa Khoa học Cơ bản”.

Báo cáo tập trung phân tích thực trạng sử dụng tiếng Anh trong các hoạt động chuyên môn, đồng thời chỉ ra những khó khăn như tâm lý thiếu tự tin, hạn chế về kỹ năng nghe, nói và viết học thuật, thiếu môi trường thực hành thường xuyên cũng như chưa có hệ thống tài nguyên dùng chung phục vụ quá trình tự học.

Trên cơ sở đó, tham luận đề xuất xây dựng môi trường học thuật bằng tiếng Anh từ những hoạt động thiết thực và phù hợp với điều kiện thực tế của Khoa. Các giải pháp gồm tổ chức nhóm học tập tiếng Anh học thuật; dành thời lượng phù hợp trong các buổi sinh hoạt chuyên môn để trình bày hoặc trao đổi bằng tiếng Anh; xây dựng chuyên mục thuật ngữ, mẫu câu học thuật; chia sẻ tài liệu chuyên ngành; tổ chức seminar, workshop và tọa đàm bằng tiếng Anh.

Bên cạnh đó, việc ứng dụng các nền tảng học trực tuyến, công cụ trí tuệ nhân tạo và phần mềm hỗ trợ ngôn ngữ được xác định là một trong những giải pháp quan trọng giúp giảng viên nâng cao khả năng đọc tài liệu, luyện viết học thuật, chuẩn bị bài giảng và từng bước hình thành thói quen sử dụng tiếng Anh trong công việc chuyên môn.

TS. Nguyễn Thị Kim Dung - đại diện Bộ môn Nguyên lý trình bày tham luận “Xây dựng môi trường học thuật bằng tiếng Anh tại Khoa Khoa học Cơ bản”

Phát triển năng lực tiếng Anh phù hợp với đặc thù Mỹ thuật và Âm nhạc

ThS. Phan Hồng Ngọc - đại diện Bộ môn Mỹ thuật - Âm nhạc trình bày tham luận “Giải pháp nâng cao năng lực giảng dạy môn Mỹ thuật và Âm nhạc bằng tiếng Anh của giảng viên Bộ môn Mỹ thuật – Âm nhạc, Khoa Khoa học Cơ bản, Trường Đại học Nghệ An”.

Tham luận làm rõ những yêu cầu đặc thù của các học phần nghệ thuật, trong đó hoạt động dạy học gắn chặt với thực hành, trải nghiệm, sáng tạo, biểu diễn và sử dụng hệ thống thuật ngữ chuyên ngành phong phú. Vì vậy, việc giảng dạy bằng tiếng Anh cần được triển khai linh hoạt, trực quan và theo từng bước, tránh áp dụng đồng loạt hoặc đặt ra yêu cầu vượt quá khả năng của người dạy và người học.

Một số giải pháp được đề xuất gồm xây dựng ngân hàng thuật ngữ Mỹ thuật, Âm nhạc song ngữ; phát triển kho học liệu số, video minh họa, bài giảng điện tử; sử dụng slide và phiếu học tập song ngữ; từng bước dùng tiếng Anh trong giới thiệu bài học, hướng dẫn hoạt động, mô tả quy trình thực hành và đánh giá sản phẩm.

Báo cáo cũng nhấn mạnh yêu cầu gắn phát triển năng lực giảng viên với việc rà soát, điều chỉnh chương trình đào tạo, tạo không gian phù hợp để giảng viên có cơ hội vận dụng kiến thức và kỹ năng tiếng Anh trong thực tiễn giảng dạy.

Gắn nâng cao năng lực ngoại ngữ với hoạt động chuyên môn và nghiên cứu khoa học

ThS. Nguyễn Thị Hậu - đại diện Bộ môn Giáo dục thể chất - Giáo dục quốc phòng và an ninh trình bày tham luận “Đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực tiếng Anh cho đội ngũ giảng viên Bộ môn GDTC - ANQP nhằm góp phần đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong Nhà trường”.

Từ thực trạng năng lực tiếng Anh và đặc thù giảng dạy thực hành của Bộ môn, báo cáo đề xuất xây dựng kế hoạch phát triển năng lực ngoại ngữ theo từng giai đoạn; tổ chức các lớp tiếng Anh giao tiếp và tiếng Anh chuyên ngành; xây dựng hệ thống thuật ngữ về giáo dục thể chất, thể thao và quốc phòng – an ninh; tăng cường sử dụng tiếng Anh trong một số nội dung giảng dạy phù hợp.

Tham luận đồng thời nhấn mạnh việc gắn học tiếng Anh với nhu cầu chuyên môn và nghiên cứu khoa học. Giảng viên cần được khuyến khích khai thác tài liệu quốc tế, tham gia hội thảo, tập huấn, nghiên cứu và công bố khoa học bằng tiếng Anh. Bên cạnh nỗ lực tự học của mỗi cá nhân, cần có cơ chế hỗ trợ về thời gian, học liệu, công nghệ và chính sách khuyến khích nhằm tạo động lực phát triển lâu dài.

Thống nhất những định hướng triển khai trọng tâm

Phần thảo luận tại hội thảo diễn ra nghiêm túc, dân chủ và trách nhiệm. Các ý kiến tập trung trao đổi về mức độ sử dụng tiếng Anh phù hợp trong từng học phần; phương pháp khắc phục tâm lý e ngại của giảng viên; xây dựng học liệu và ngân hàng thuật ngữ dùng chung; ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong tự học, dịch thuật, thiết kế bài giảng và viết bài khoa học; cũng như cơ chế tổ chức, ghi nhận và khuyến khích các sản phẩm chuyên môn bằng tiếng Anh.

Các thầy cô tích cực thảo luận tại Hội thảo

Trên cơ sở các báo cáo và ý kiến thảo luận, hội thảo thống nhất một số định hướng trọng tâm:

Tổ chức khảo sát, đánh giá và phân nhóm năng lực tiếng Anh của giảng viên để xây dựng kế hoạch bồi dưỡng phù hợp.
Hình thành nhóm giảng viên nòng cốt và cộng đồng thực hành tiếng Anh học thuật trong Khoa.
Xây dựng kho học liệu song ngữ, ngân hàng thuật ngữ, bài giảng mẫu và hệ thống tài nguyên số dùng chung.
Tăng cường sinh hoạt chuyên môn, seminar và chia sẻ kinh nghiệm sử dụng tiếng Anh trong giảng dạy, nghiên cứu khoa học.
Từng bước đưa tiếng Anh vào thuật ngữ chuyên môn, tài liệu học tập, hoạt động tương tác và hướng dẫn thực hành.
Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trên cơ sở bảo đảm tính chính xác, trách nhiệm học thuật và phù hợp với mục tiêu đào tạo.
Triển khai theo lộ trình, lựa chọn những học phần, nội dung và giảng viên có mức độ sẵn sàng phù hợp để thí điểm trước khi nhân rộng.

Tạo nền tảng cho quá trình đổi mới bền vững

Phát biểu tổng kết hội thảo, TS. Nguyễn Văn Thành khẳng định việc nâng cao năng lực học tập, giảng dạy và nghiên cứu khoa học bằng tiếng Anh là một quá trình lâu dài, đòi hỏi sự chủ động của mỗi giảng viên và sự phối hợp đồng bộ giữa các bộ môn trong Khoa.

Hội thảo không chỉ góp phần nâng cao nhận thức về vai trò của tiếng Anh trong giáo dục đại học mà còn tạo cơ sở để Khoa Khoa học Cơ bản từng bước xây dựng kế hoạch hành động phù hợp với điều kiện thực tiễn. Mục tiêu đặt ra không phải là triển khai giảng dạy hoàn toàn bằng tiếng Anh trong thời gian ngắn, mà là hình thành môi trường học thuật tích cực, khuyến khích giảng viên học tập, thực hành, chia sẻ và phát triển năng lực một cách thường xuyên.

Thông qua hội thảo, tinh thần đổi mới, tự học và trách nhiệm nghề nghiệp tiếp tục được lan tỏa trong đội ngũ cán bộ, giảng viên Khoa Khoa học Cơ bản. Đây là nền tảng quan trọng để Khoa từng bước nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học và năng lực hội nhập, đóng góp thiết thực vào lộ trình đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai tại Trường Đại học Nghệ An.